Economia Civile

Saggi, ricerche e articoli fra economia e storia delle idee

stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/04/24/2026_Prato_fiorito_01_DSara_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/04/24/2026_Prato_fiorito_01_DSara_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
La guerra non ridiventa giusta

La guerra non ridiventa giusta

Editoriale - Dalla Bibbia ai Padri, i testi antichi vengono usati fuori contesto per attaccare la linea attuale del magistero: una lettura che ignora l’evoluzione della dottrina fino al rifiuto del conflitto come soluzione di Luigino Bruni pubblicato su Avvenire il 24/04/2026 «Dio non c’è», si le...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/04/10/Forsizia@AnFerrucci_ant.jpg
    [spfeatured_image_alt] => 
    [post_format] => standard
    [gallery] => 
    [audio] => 
    [video] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_image] => images/2026/04/10/Forsizia@AnFerrucci_ant.jpg
    [link_title] => 
    [link_url] => 
    [quote_text] => 
    [quote_author] => 
    [post_status] => 
)
Lebret e il Vaticano II
 nella Chiesa del mondo

Lebret e il Vaticano II
 nella Chiesa del mondo

La riflessione del domenicano francese Louis-Joseph Lebret, perito al Concilio e conoscitore del Sud del mondo, portò una svolta su economia, bene comune e povertà di Luigino Bruni pubblicato su Agorà di Avvenire il 08/04/2026 Il Concilio Vaticano II rappresenta un punto di luce nella storia de...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/04/09/MSA_Bruni_aprile_2026_ant.jpg
    [spfeatured_image_alt] => 
    [post_format] => standard
    [gallery] => 
    [audio] => 
    [video] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_image] => images/2026/04/09/MSA_Bruni_aprile_2026_ant.jpg
    [link_title] => 
    [link_url] => 
    [quote_text] => 
    [quote_author] => 
    [post_status] => 
)
Donne che «restano»

Donne che «restano»

Grazie alle molte donne che tengono, ogni giorno, in piedi comunità, famiglie, imprese, semplicemente sapendo «restare» quando tutto attorno traballa e crolla. di Luigino Bruni pubblicato sul Messaggero di Sant'Antonio il 03/04/2026 È ormai qualche decennio che la teoria economica ha iniziato a inte...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/04/02/Venerdi_Santo_2026_ant.jpg
    [spfeatured_image_alt] => 
    [post_format] => standard
    [gallery] => 
    [audio] => 
    [video] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_image] => images/2026/04/02/Venerdi_Santo_2026_ant.jpg
    [link_title] => 
    [link_url] => 
    [quote_text] => 
    [quote_author] => 
    [post_status] => 
)
Il mestiere del Cireneo

Il mestiere del Cireneo

Editoriale - Esercitò, quando magari non era neanche discepolo di Gesù, l’organo di senso più importante della fede cristiana: i piedi. di Luigino Bruni pubblicato su Avvenire il 03/04/2026 Ad attenderlo sull’ultimo colle della sua vita terrena, il Golgota, Gesù non trova tre tende: vede tre cr...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/03/14/Anima_economica_10_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/03/14/Anima_economica_10_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
La svolta del Concilio Vaticano II, una Chiesa che si apre al mondo

La svolta del Concilio Vaticano II, una Chiesa che si apre al mondo

Anima economica/10  - Come si forma la Dottrina sociale cattolica e il rinnovato sguardo solidale verso l’umanità intera di Luigino Bruni pubblicato su Avvenire il 15/03/2026 Ci sono dei passaggi della storia, delle piccole e delle grandi comunità, quando ci si ritrova improvvisamente in cima ad ...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/03/09/BucaneveBeigua@AnFerrucci_ant_2.png
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/03/09/BucaneveBeigua@AnFerrucci_ant_2.png
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Il Concilio, una “risurrezione”. E il mondo non è più un nemico

Il Concilio, una “risurrezione”. E il mondo non è più un nemico

 Anima economica/9  - Dal Vaticano II un pensiero sociale ed economico che vede nelle disuguaglianze un problema da rimuovere e non un dato di natura di Luigino Bruni pubblicato sui Avvenire il 08/03/2026 Pietro Pavan, uno dei teologi più influenti nel magistero sociale di Giovanni XXIII, «perito...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/03/06/MSA_Bruni_marzo_2026_ant1.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/03/05/MSA_Bruni_marzo_2026_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Un Dio... che si ritira

Un Dio... che si ritira

La religione, inclusa quella cristiana, è autentica esperienza di fioritura umana e di liberazione se non diventa la monopolista della vita, se lascia spazio ad altre dimensioni dell’esistenza. di Luigino Bruni pubblicato sul Messaggero di Sant'Antonio il 04/03/2026 La critica ai monopoli è una d...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/02/27/Anima_Economica_08_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/02/27/Anima_Economica_08_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Il sangue dell’Europa che cambiò lo sguardo della Chiesa sul sociale

Il sangue dell’Europa che cambiò lo sguardo della Chiesa sul sociale

Anima economica/8 - Dalle macerie morali delle guerre nasce una svolta irreversibile: il cattolicesimo rilegge il passato e apre il confronto con la modernità di Luigino Bruni pubblicato su Avvenire il 01/03/2026 Dopo le due guerre mondiali, il fascismo, il nazismo, la shoah, la traiettoria moder...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/02/26/Viola_St_Gree_nebbia@Diego_Sara_ant.jpg
    [spfeatured_image_alt] => 
    [post_format] => standard
    [gallery] => 
    [audio] => 
    [video] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_image] => images/2026/02/26/Viola_St_Gree_nebbia@Diego_Sara_ant.jpg
    [link_title] => 
    [link_url] => 
    [quote_text] => 
    [quote_author] => 
    [post_status] => 
)
Il capitale spirituale

Il capitale spirituale

Tempi inquieti - Quanto è necessario oggi sviluppare una grammatica spirituale nuova, in dialogo con la modernità, senza paura? di Luigino Bruni pubblicato su Città Nuova il 15/05/2025 - Dalla rivista Città Nuova n.05/2025 Da che cosa dipende la ricchezza di una comunità, di un Paese? Da m...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/02/24/Anima_Economica_07_ant1.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/02/20/Anima_Economica_07_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Il corporativismo e la trappola perfetta in cui tanti caddero (anche cattolici)

Il corporativismo e la trappola perfetta in cui tanti caddero (anche cattolici)

Anima economica/7 - Nel Ventennio ci fu una convergenza degli economisti sul modello sposato dal fascismo: una tentazione ingannevole ma convincente di Luigino Bruni pubblicato su Avvenire il 22/02/2026 «È atteggiamento antistorico per eccellenza, il considerare i problemi, le opinioni, i sentime...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/02/13/Anima_economica_06_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/02/13/Anima_economica_06_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
La critica di Fanfani al capitalismo e la tentazione del ritorno al passato

La critica di Fanfani al capitalismo e la tentazione del ritorno al passato

Anima economica/6 - Il complesso rapporto del cattolicesimo con la modernità nel percorso di costruzione della Dottrina sociale della Chiesa di Luigino Bruni pubblicato su Avvenire il 15/02/2026 Il rapporto tra cattolicesimo, Modernità, fascismo, economia e società degli ultimi secoli è un territ...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/02/06/Anima_economica_05_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/02/06/Anima_economica_05_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
La Dottrina che guardava al Medio Evo ha generato opere e sussidiarietà

La Dottrina che guardava al Medio Evo ha generato opere e sussidiarietà

Anima economica/5 - L’impatto della “Rerum Novarum” e della “Quadragesimo Anno” ha superato le aspettative iniziali. Leone XIII e Pio XI proponevano una “terza via” tra capitalismo e socialismo, come forma di restaurazione, nacquero cooperative, scuole, casse rurali, mutue di Luigino Bruni pubblic...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/02/03/MSA_bruni_febbraio_2026_ant.jpg
    [spfeatured_image_alt] => 
    [post_format] => standard
    [gallery] => 
    [audio] => 
    [video] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_image] => images/2026/02/03/MSA_bruni_febbraio_2026_ant.jpg
    [link_title] => 
    [link_url] => 
    [quote_text] => 
    [quote_author] => 
    [post_status] => 
)
Il regalo non è il dono

Il regalo non è il dono

Il dono è una faccenda di gratuità, è un bene relazionale, cioè un atto non dovuto, dove il bene principale non è l’oggetto donato ma la relazione tra chi dona e chi riceve. di Luigino Bruni pubblicato sul Messaggero di Sant'Antonio il 02/02/2026 Si sono concluse le feste di Natale, e così, a «bocce...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/02/02/Anima_economica_04_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/01/31/Anima_economica_04_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Una Chiesa che entra nella Storia. Tra giustizia sociale e sussidiarietà

Una Chiesa che entra nella Storia. Tra giustizia sociale e sussidiarietà

Anima economica/4 - Il progetto di creare un’alternativa cristiana credibile a socialismo e liberismo dentro il proprio tempo e assorbendone le tensioni di Luigino Bruni pubblicato su Avvenire il 01/02/2026  Dopo la pubblicazione della Rerum Novarum, la prassi economica, politica e sociale dei ca...