Économie Civile

Éssais, recherches et articles sur l’économie et l’histoire des idées

stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/02/06/Anima_economica_05_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/02/06/Anima_economica_05_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
La doctrine qui se référait au Moyen Âge a donné naissance à des œuvres et à la subsidiarité

La doctrine qui se référait au Moyen Âge a donné naissance à des œuvres et à la subsidiarité

L’âme de l’économie/5 - L'impact de « Rerum Novarum » et de « Quadragesimo Anno » a dépassé les attentes initiales. Léon XIII et Pie XI proposaient une « troisième voie » entre capitalisme et socialisme, comme forme de restauration. Des coopératives, des écoles, des caisses rurales et des mutuelles ...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/02/03/MSA_bruni_febbraio_2026_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/02/03/MSA_bruni_febbraio_2026_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Ne pas confondre le cadeau et le don

Ne pas confondre le cadeau et le don

Le don relève de la gratuité, c'est un bien relationnel, c'est-à-dire un acte non dû, où le bien principal n'est pas l'objet donné mais la relation entre celui qui donne et celui qui reçoit. par Luigino Bruni publié dans Messaggero di Sant'Antonio le 02/02/2026 Les fêtes de Noël sont terminées, e...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/02/03/Anima_economica_04_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/01/31/Anima_economica_04_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Une Église qui entre dans l’Histoire. Entre justice et subsidiarité.

Une Église qui entre dans l’Histoire. Entre justice et subsidiarité.

L’âme de l’économie/4 - Le projet de créer une alternative chrétienne crédible au socialisme et au libéralisme dans son époque et en absorbant ses tensions. par Luigino Bruni publié dans Avvenire le 01/02/2026 Après la publication de l’encyclique Rerum Novarum, la pratique économique, politique e...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/01/24/Anima_economica_03B_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/01/24/Anima_economica_03B_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
On accueille bien les « réalités nouvelles » en surmontant la nostalgie et la peur

On accueille bien les « réalités nouvelles » en surmontant la nostalgie et la peur

L’âme de l’économie/3 - La leçon du document magistral fondateur du principe de subsidiarité : accepter les défis de son temps, sans le craindre par Luigino Bruni publié dans Avvenire le 25/01/2026 L’encyclique Rerum Novarum (RN, 1891), la première entièrement consacrée aux questions socio-économ...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/01/22/Anima_economica_02A_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/01/16/Anima_economica_02A_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
La (difficile) troisième voie catholique entre capitalisme et socialisme

La (difficile) troisième voie catholique entre capitalisme et socialisme

L’âme de l’économie/2 - Du néothomisme, pour résister à l'impact de la culture dominante, aux idées du Père Liberatore qui préparent l’ « Rerum novarum » par Luigino Bruni publié dans Avvenire le 18/01/2026 « C'est une attitude anti-historique par excellence que de considérer les problèmes, les o...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/01/11/Anima_economica_02_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/01/11/Anima_economica_02_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Économie et catholicisme italien, un siècle et demi de « nouveautés »

Économie et catholicisme italien, un siècle et demi de « nouveautés »

L’âme de l’économie/1 - De la pensée d'Antonio Genovesi au XVIIIe siècle, héritière de la tradition médiévale, au long déclin du XIXe siècle. Jusqu'au XXe siècle par Luigino Bruni publié dans Avvenire le 11/01/2026 « Une voie importante à suivre consiste à proposer une lecture différente de l'his...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/01/13/MSA_bruni_gennaio_2026_ant1.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/01/05/MSA_bruni_gennaio_2026_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
La vermine du capitalisme

La vermine du capitalisme

Nous traversons aujourd'hui une nouvelle phase d'alliance entre l'esprit capitaliste et l'esprit guerrier et illibéral, qui abandonne les démocraties du XXe siècle au profit du leadership populiste nationaliste et protectionniste. par Luigino Bruni publié dans Messaggero di Sant'Antonio le 03/01/2...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/01/13/Epifania_2026_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/01/05/Epifania_2026_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Liberté dans la gratuité de ces trois sages venus d'Orient

Liberté dans la gratuité de ces trois sages venus d'Orient

Quand l'esprit bienveillant du don influence le cadeau par Luigino Bruni publié dans l' Osservatore Romano du 05/01/2026 Carlo Levi, dans son ouvrage Le Christ s'est arrêté à Eboli (1945), racontant la veillée de Noël passée dans son exil en Basilicata, écrivait : « Moi aussi, j'ai dû recevoir, c...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2025/12/26/John_Everett_Millais_Gesu_in_casa_coi_suoi_genitori_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2025/12/26/John_Everett_Millais_Gesu_in_casa_coi_suoi_genitori_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Que nous apprend l'histoire sur l'enfance de Jésus ?

Que nous apprend l'histoire sur l'enfance de Jésus ?

Agorà - La chercheuse Joan Taylor mène une enquête historique sur ce que nous pouvons savoir des premières années du Christ et du contexte dans lequel il a vécu. par Luigino Bruni publié dans Agorà di Avvenire le 24/12/2025 Pour aborder le contenu de La vera storia di Gesù Bambino (La véritable h...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2025/12/22/Margherite_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2025/12/22/Margherite_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Les frères mendiants, premiers maîtres en économie

Les frères mendiants, premiers maîtres en économie

Agorà - Entre le XIIIe et le XVe siècle, l'économie devient un sujet de débat théologique et touche un large public : l'essai de Luca Ughetti Predicare l'economia (Prêcher l'économie), Carocci, 2025. par Luigino Bruni publié dans Agorà di Avvenire le 08/11/2025 Les commerçants ont toujours su que...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [spfeatured_image] => images/2025/12/16/Nativita_Bruni_ant.jpg
    [spfeatured_image_alt] => 
    [post_format] => standard
    [gallery] => 
    [audio] => 
    [video] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_image] => 
    [link_title] => 
    [link_url] => 
    [quote_text] => 
    [quote_author] => 
    [post_status] => 
)
Ce Noël entre absence et nouvelle attente

Ce Noël entre absence et nouvelle attente

La longue saison de l'Église en tant qu'imago imperii et tout ce qui l'accompagne – culte, liturgie, pouvoir, droit canonique – est désormais révolue en Europe... Et si ce retour à une époque pré-chrétienne qui célèbre à nouveau le Sol invictus s'avérait être le début du désir d'une nouvelle venue ?...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [spfeatured_image] => images/2025/12/09/Giovani@MSA_dic2025_ant.jpg
    [spfeatured_image_alt] => 
    [post_format] => standard
    [gallery] => 
    [audio] => 
    [video] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_image] => images/2025/12/09/Giovani@MSA_dic2025_ant.jpg
    [link_title] => 
    [link_url] => 
    [quote_text] => 
    [quote_author] => 
    [post_status] => 
)
Où sont passés les jeunes ?

Où sont passés les jeunes ?

L'Église est en train de perdre le contact avec les nouvelles générations. Pour renouer avec le monde des jeunes, il faudrait de nouveaux codes narratifs qui annoncent l'Évangile en même temps que les découvertes scientifiques, l'environnement, l'économie, les droits… par Luigino Bruni publié dans&n...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2025/12/09/lumaca_fungo_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2025/11/27/lumaca_fungo_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Black Friday: idoles et culpabilité dans le caddie

Black Friday: idoles et culpabilité dans le caddie

Éditoriaux - Nouveaux cultes et résistance citoyenne par Luigino Bruni Publié dans Avvenire le 28/11/2025 Cette année, nous célébrons le cinquantième anniversaire de la mort de Pierpaolo Pasolini. En observant la montée en puissance du Black Friday, désormais transformé en Black Week, voire en Bl...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [spfeatured_image] => images/2025/11/15/Margherite_gialle_LB_01_ant.jpg
    [spfeatured_image_alt] => 
    [post_format] => standard
    [gallery] => 
    [audio] => 
    [video] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_image] => images/2025/11/15/Margherite_gialle_LB_01_ant.jpg
    [link_title] => 
    [link_url] => 
    [quote_text] => 
    [quote_author] => 
    [post_status] => 
)
La compétence des pauvres

La compétence des pauvres

Éditoriaux – Regarder le monde en étant sous la table par Luigino Bruni publié sur Avvenire le 16/11/2025 La Journée mondiale des pauvres voulue en 2017 par le Pape François ne coïncide pas avec la Journée de l’élimination de la pauvreté créée par l’ONU en 1992, qui est célébrée le 17 octo...