Économie Civile

Éssais, recherches et articles sur l’économie et l’histoire des idées

stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/03/14/Anima_economica_10_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/03/14/Anima_economica_10_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Le virage du Concile Vatican II, une Église qui s'ouvre au monde

Le virage du Concile Vatican II, une Église qui s'ouvre au monde

L’âme de l’économie/10 - Comment se forme la doctrine sociale catholique et le regard renouvelé de solidarité envers l'humanité tout entière par Luigino Bruni publié dans Avvenire le 15/03/2026 Il y a des moments dans l’histoire, des petites comme des grandes communautés, où l’on se retrouve soud...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/03/09/BucaneveBeigua@AnFerrucci_ant_2.png
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/03/09/BucaneveBeigua@AnFerrucci_ant_2.png
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Le Concile, une « résurrection ». Et le monde n'est plus un ennemi

Le Concile, une « résurrection ». Et le monde n'est plus un ennemi

L’âme de l’économie/9 - Depuis Vatican II, une pensée sociale et économique qui considère les inégalités comme un problème à éliminer et non comme une donnée naturelle. par Luigino Bruni publié dans Avvenire le 08/03/2026 Pietro Pavan, l'un des théologiens les plus influents dans le magistère soc...

Un Dieu... qui se retire

La religion, y compris la religion chrétienne, est une expérience authentique d'épanouissement humain et de libération si elle ne devient pas le monopole de la vie, si elle laisse place à d'autres dimensions de l'existence. Luigino Bruni publié dans le Messaggero di Sant'Antonio le 04/03/2026 La ...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/02/27/Anima_Economica_08_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/02/27/Anima_Economica_08_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Ce sang de l'Europe qui a changé le regard de l'Église sur le social

Ce sang de l'Europe qui a changé le regard de l'Église sur le social

L’âme de l’économie/8 - Des effondrements moraux des guerres naît un tournant irréversible : le catholicisme relit le passé et ouvre le débat avec la modernité. par Luigino Bruni publié dans Avvenire le 01/03/2026 Après les deux guerres mondiales, le fascisme, le nazisme, la Shoah, la trajectoire...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/02/26/Viola_St_Gree_nebbia@Diego_Sara_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/02/26/Viola_St_Gree_nebbia@Diego_Sara_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Le capital spirituel

Le capital spirituel

Une époque troublée - Dans quelle mesure est-il nécessaire aujourd'hui de développer une nouvelle grammaire spirituelle, en dialogue avec la modernité, sans crainte ? par Luigino Bruni publié dans Città Nuova le 15/05/2025 - Extrait du magazine Città Nuova n° 05/2025 De quoi dépend la richesse d'...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/03/05/Anima_Economica_07_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/02/20/Anima_Economica_07_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Le corporatisme et le piège parfait dans lequel beaucoup sont tombés (y compris des catholiques)

Le corporatisme et le piège parfait dans lequel beaucoup sont tombés (y compris des catholiques)

L’âme de l’ économie/7 - Au cours des vingt années du fascisme, les économistes se sont ralliés au modèle prôné par le fascisme : une tentation trompeuse mais convaincante. par Luigino Bruni publié dans Avvenire le 22/02/2026 « C'est une attitude anti-historique par excellence que de considérer l...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/02/13/Anima_economica_06_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/02/13/Anima_economica_06_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
La critique du capitalisme par Fanfani et la tentation d'un retour au passé

La critique du capitalisme par Fanfani et la tentation d'un retour au passé

L’âme de l’économie /6 - La relation complexe entre le catholicisme et la modernité dans le processus d'élaboration de la doctrine sociale de l'Église par Luigino Bruni publié dans Avvenire le 15/02/2026 La relation entre catholicisme, modernité, fascisme, économie et société au cours des dernier...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/02/06/Anima_economica_05_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/02/06/Anima_economica_05_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
La doctrine qui se référait au Moyen Âge a donné naissance à des œuvres et à la subsidiarité

La doctrine qui se référait au Moyen Âge a donné naissance à des œuvres et à la subsidiarité

L’âme de l’économie/5 - L'impact de « Rerum Novarum » et de « Quadragesimo Anno » a dépassé les attentes initiales. Léon XIII et Pie XI proposaient une « troisième voie » entre capitalisme et socialisme, comme forme de restauration. Des coopératives, des écoles, des caisses rurales et des mutuelles ...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/02/03/MSA_bruni_febbraio_2026_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/02/03/MSA_bruni_febbraio_2026_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Ne pas confondre le cadeau et le don

Ne pas confondre le cadeau et le don

Le don relève de la gratuité, c'est un bien relationnel, c'est-à-dire un acte non dû, où le bien principal n'est pas l'objet donné mais la relation entre celui qui donne et celui qui reçoit. par Luigino Bruni publié dans Messaggero di Sant'Antonio le 02/02/2026 Les fêtes de Noël sont terminées, e...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/02/03/Anima_economica_04_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/01/31/Anima_economica_04_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Une Église qui entre dans l’Histoire. Entre justice et subsidiarité.

Une Église qui entre dans l’Histoire. Entre justice et subsidiarité.

L’âme de l’économie/4 - Le projet de créer une alternative chrétienne crédible au socialisme et au libéralisme dans son époque et en absorbant ses tensions. par Luigino Bruni publié dans Avvenire le 01/02/2026 Après la publication de l’encyclique Rerum Novarum, la pratique économique, politique e...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/01/24/Anima_economica_03B_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/01/24/Anima_economica_03B_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
On accueille bien les « réalités nouvelles » en surmontant la nostalgie et la peur

On accueille bien les « réalités nouvelles » en surmontant la nostalgie et la peur

L’âme de l’économie/3 - La leçon du document magistral fondateur du principe de subsidiarité : accepter les défis de son temps, sans le craindre par Luigino Bruni publié dans Avvenire le 25/01/2026 L’encyclique Rerum Novarum (RN, 1891), la première entièrement consacrée aux questions socio-économ...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/01/22/Anima_economica_02A_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/01/16/Anima_economica_02A_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
La (difficile) troisième voie catholique entre capitalisme et socialisme

La (difficile) troisième voie catholique entre capitalisme et socialisme

L’âme de l’économie/2 - Du néothomisme, pour résister à l'impact de la culture dominante, aux idées du Père Liberatore qui préparent l’ « Rerum novarum » par Luigino Bruni publié dans Avvenire le 18/01/2026 « C'est une attitude anti-historique par excellence que de considérer les problèmes, les o...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/01/11/Anima_economica_02_ant.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/01/11/Anima_economica_02_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
Économie et catholicisme italien, un siècle et demi de « nouveautés »

Économie et catholicisme italien, un siècle et demi de « nouveautés »

L’âme de l’économie/1 - De la pensée d'Antonio Genovesi au XVIIIe siècle, héritière de la tradition médiévale, au long déclin du XIXe siècle. Jusqu'au XXe siècle par Luigino Bruni publié dans Avvenire le 11/01/2026 « Une voie importante à suivre consiste à proposer une lecture différente de l'his...
stdClass Object
(
    [article_layout] => 
    [show_title] => 
    [link_titles] => 
    [show_tags] => 
    [show_intro] => 
    [info_block_position] => 
    [info_block_show_title] => 
    [show_category] => 
    [link_category] => 
    [show_parent_category] => 
    [link_parent_category] => 
    [show_associations] => 
    [show_author] => 
    [link_author] => 
    [show_create_date] => 
    [show_modify_date] => 
    [show_publish_date] => 
    [show_item_navigation] => 
    [show_icons] => 
    [show_print_icon] => 
    [show_email_icon] => 
    [show_vote] => 
    [show_hits] => 
    [show_noauth] => 
    [urls_position] => 
    [alternative_readmore] => 
    [article_page_title] => 
    [show_publishing_options] => 
    [show_article_options] => 
    [show_urls_images_backend] => 
    [show_urls_images_frontend] => 
    [helix_ultimate_image] => images/2026/01/13/MSA_bruni_gennaio_2026_ant1.jpg
    [helix_ultimate_image_alt_txt] => 
    [spfeatured_image] => images/2026/01/05/MSA_bruni_gennaio_2026_ant.jpg
    [helix_ultimate_article_format] => standard
    [helix_ultimate_audio] => 
    [helix_ultimate_gallery] => 
    [helix_ultimate_video] => 
    [video] => 
)
La vermine du capitalisme

La vermine du capitalisme

Nous traversons aujourd'hui une nouvelle phase d'alliance entre l'esprit capitaliste et l'esprit guerrier et illibéral, qui abandonne les démocraties du XXe siècle au profit du leadership populiste nationaliste et protectionniste. par Luigino Bruni publié dans Messaggero di Sant'Antonio le 03/01/2...